Veel glastuinbouwbedrijven zijn alweer bezig met hun teeltplanning voor 2027. Daarbij wordt vaak gekeken naar afzet, productie, arbeid en investeringen. Volgens Corné, mede-directielid van Samax, hoort ook energiemanagement een vaste plek te hebben binnen de strategische planning van een tuinbouwbedrijf.
“Door vooruit te kijken naar de teeltplanning krijg je inzicht in de benodigde gas-, elektriciteits- en CO₂-volumes. Verwachte energiekosten worden zichtbaar, open posities komen in beeld en je kunt tijdig bepalen welke volumes nog moeten worden ingekocht of verkocht.”
Juist dat vooruitkijken wordt volgens hem steeds belangrijker. Energieprijzen blijven beweeglijk, terwijl regelgeving, belastingen en heffingen voortdurend veranderen. Voor glastuinbouwbedrijven wordt energiebeheer daardoor steeds meer een strategisch vraagstuk.
Energiemanagement in de glastuinbouw draait om flexibiliteit
De afgelopen jaren investeerde de glastuinbouwsector volop in aardwarmte, warmtepompen, WKK-installaties, batterijopslag en LED-belichting. Toch ziet Corné niet één techniek als dé oplossing voor de stijgende energiekosten in de tuinbouw.
“Bij bedrijven die grotendeels draaien op aardwarmte zijn de energiekosten vaak stabiel en voorspelbaar, maar niet per se het laagst.”
Bedrijven die kunnen schakelen tussen verschillende warmtebronnen en voldoende flexibiliteit hebben in elektriciteitsverbruik en -productie, zijn beter voorbereid op veranderingen in de energiemarkt.
“Hoe meer knoppen je hebt om aan te draaien, hoe meer mogelijkheden je hebt om risico’s te beheersen.”
Daarmee raakt Corné aan een belangrijke ontwikkeling binnen energiemanagement. Niet de aanwezigheid van een warmtepomp, aardwarmtebron, WKK of accu bepaalt uiteindelijk het resultaat. Het verschil ontstaat door de manier waarop deze energiebronnen worden ingezet en gecombineerd.
Beschikbaarheid van CO₂ wordt een belangrijke uitdaging voor de glastuinbouw
Waar ondernemers jarenlang vooral keken naar warmte en elektriciteit, verwacht Corné dat de aandacht de komende jaren steeds meer verschuift naar CO₂.
“Voor specifieke teelten waarvoor de beschikbaarheid van CO₂ belangrijk is, is voldoende betaalbare CO₂ misschien wel de grootste uitdaging van de komende jaren.”
Veel glastuinbouwbedrijven zijn afhankelijk van externe CO₂. Tegelijkertijd neemt de onzekerheid over de toekomstige beschikbaarheid toe.
“Het begint met het vaststellen van de werkelijke waarde die CO₂ heeft voor de teelt.”
Wanneer CO₂ schaarser wordt, zullen ondernemers kritischer moeten kijken naar het gebruik ervan.
“Als CO₂ schaarser wordt, zul je beter moeten bepalen wanneer het daadwerkelijk de meeste waarde toevoegt.”
Invloed van netcongestie, energiebelasting en verduurzaming
Ook wet- en regelgeving spelen een belangrijke rol richting 2027.
De vrijstelling van energiebelasting op WKK-gas wordt de komende jaren verder afgebouwd, terwijl belastingen op gasverbruik en CO₂-uitstoot toenemen. Veel bedrijven onderzoeken daarom alternatieven zoals elektrificatie, aardwarmte, restwarmte en warmtepompen.
Daarnaast vormt netcongestie voor veel bedrijven een uitdaging.
“De mogelijkheden om een elektriciteitsaansluiting te verzwaren verschillen sterk per regio.”
Voor ondernemers die willen investeren in verduurzaming of elektrificatie is het daarom belangrijk om toekomstige energiebehoeften tijdig inzichtelijk te maken.
Welke energievragen horen bij een goede teeltplanning?
Volgens Corné zou iedere ondernemer onderstaande vragen moeten kunnen beantwoorden voordat de plannen voor 2027 definitief worden:
- Wat is mijn minimale warmtebehoefte per maand?
- Hoe ziet mijn belichtingsplanning eruit?
- Past het verwachte aantal WKK-draaiuren nog binnen mijn onderhoudscontract?
- Welke CO₂-volumes heb ik nodig en zijn deze beschikbaar?
- Waar kan ik nog energie besparen?
- Zijn alle contracten geregeld en zijn prijs- en volumerisico’s voldoende afgedekt?
“Door deze vragen tijdig te beantwoorden, krijg je inzicht in je toekomstige volumes, kosten en risico’s. Dat vormt de basis voor goede energiebeslissingen.”
Hoe krijg je controle over energiekosten in de glastuinbouw?
Volgens Corné zijn bedrijven die nu al vooruitkijken beter voorbereid op de ontwikkelingen van morgen. Ze krijgen eerder inzicht in hun energiekosten, kunnen risico’s afdekken, tijdig energieposities innemen en benodigde capaciteit aanvragen voor toekomstige plannen.
“Het belangrijkste is dat je een strategie hebt die past bij jouw bedrijf en jouw risico’s. Breng die risico’s in kaart, bepaal welke je kunt dragen en welke je wilt afdekken.”
Want uiteindelijk wordt het verschil niet gemaakt door één installatie, één investering of één energiebron.
Het verschil wordt gemaakt door de manier waarop je erop stuurt.
