Geothermie, warmtehandel en slim energiemanagement in de glastuinbouw

De energiemarkt voor de glastuinbouw is de afgelopen jaren sterk veranderd. Door het groeiende aandeel hernieuwbare energie zoals zon en wind zijn energieprijzen volatieler geworden en volgen marktbewegingen elkaar sneller op. Voor ondernemers betekent dit een fundamentele verschuiving: niet de energiebron bepaalt het rendement, maar de manier waarop het energiesysteem wordt aangestuurd.

“De vraag is vaak nog goed te voorspellen, maar het aanbod steeds minder,” zegt Luuk, energiemanager bij Samax. “De toegenomen flexibiliteit in de markt maakt prijsvorming dynamischer en minder voorspelbaar. Dat vraagt om overzicht en bewuste keuzes.”

Wat is slim energiemanagement?

Slim energiemanagement betekent het actief afstemmen van alle beschikbare energiebronnen op:

• marktprijzen
• warmtevraag
• contractuele verplichtingen
• onderlinge samenhang

Het doel: maximale waarde uit het totale energiesysteem halen, niet uit één afzonderlijke bron.

Van losse bronnen naar één energiesysteem

Veel tuinbouwbedrijven beschikken tegenwoordig over meerdere energiebronnen tegelijk:

• WKK’s
• elektriciteit van het net
• geothermie
• warmtepompen
• accu’s

Deze combinatie vergroot de flexibiliteit, maar ook de complexiteit. “Wanneer energiebronnen los van elkaar worden bekeken, blijft een belangrijk deel van de potentie onbenut,” zegt Nando, eveneens energiemanager bij Samax. “Slimme energiesturing betekent dat je warmte producerende assets op teeltlocatie in samenhang beschouwt.”

De kern is helder: optimaliseren per bron leidt niet automatisch tot optimalisatie van het geheel.

Geothermie: stabiele basis, geen vanzelfsprekendheid

Geothermie (aardwarmte) vormt voor veel telers een stabiele en duurzame basis in de energievoorziening. Tegelijkertijd is het geen vanzelfsprekende optimale inzet in iedere situatie.

De waarde van geothermie wordt bepaald door:

• actuele marktontwikkelingen
• de warmtevraag op locatie
• de inzet van andere energiebronnen
• contractafspraken en prijsstructuren

“De waarde van geothermie ontstaat pas wanneer je deze plaatst binnen het totale energiesysteem,” zegt Nando. “In combinatie met andere assets, marktontwikkelingen en de actuele warmtevraag wordt duidelijk wat aardwarmte op dat moment betekent voor een bedrijf.”

Geothermie is daarmee geen eindpunt, maar onderdeel van strategische energiesturing.

Sturen op data in plaats van aannames

In een dynamische energiemarkt is sturen op gevoel onvoldoende. “Wat logisch voelt, is niet altijd wat het beste resultaat oplevert. Data kan laten zien dat een andere inzet op dat moment gunstiger is,” stelt Nando.

Daarom kijken wij altijd naar:

• verwachte warmtevraag
• verwachte prijsontwikkelingen
• beschikbare energiebronnen
• onderlinge samenhang van assets

Zo ontstaat controle over kosten, risico’s en flexibiliteit.

Wanneer is warmtehandel interessant?

Binnen Warmte Netwerk Westland ontstaat ruimte voor warmtehandel tussen aangesloten bedrijven. Luuk: “Hoe groter en diverser het netwerk, hoe vaker verschillen ontstaan tussen vraag en aanbod. Die verschillen maken uitwisseling en optimalisatie mogelijk.”

Wij begeleiden klanten actief bij deze warmtehandel. Warmte wordt daarbij nooit los benaderd, maar altijd in relatie tot andere energiebronnen en de totale energiepositie. “Het uitgangspunt is niet handelen om het handelen,” benadrukt Nando, “maar het optimaliseren van de warmtekosten per vierkante meter.”

Het handelsplatform is ontwikkeld met het oog op transparantie en optimale benutting van beschikbare warmte. Shafiek Ramdin van Het ConsultancyHuis, betrokken bij de ontwikkeling, zegt hierover:

“Het handelsplatform brengt vraag en aanbod op een begrijpelijke manier bij elkaar. Dashboards maken inzichtelijk wat er gebeurt op de eigen locatie én in de markt. Zo wordt duurzame warmte effectief ingezet tegen een marktconforme waarde.”

Meer bronnen, meer complexiteit (en meer kansen!)

De energietransitie voegt energiebronnen toe aan bedrijven. Dat vergroot de mogelijkheden, maar ook de complexiteit van besluitvorming. Langjarige investeringen in geothermie en warmtenetten vragen om vooruitdenken en systeeminzicht.

“Juist bij dit soort keuzes is het belangrijk om verder te kijken dan de situatie van vandaag,” zegt Luuk. “Niet alleen technisch, maar ook strategisch.”

Conclusie: energiesturing bepaalt het rendement

Geothermie is een krachtige duurzame warmtebron. Warmtehandel biedt extra flexibiliteit. Maar zonder samenhang en actieve sturing blijft waarde liggen. Niet de bron zelf, maar de combinatie van energiebronnen, afstemming op marktprijzen, inzet van data en strategische keuzes bepalen het uiteindelijke resultaat.